Sprzedaż żywności przez internet pod okiem IJHARS. Co sprawdzić w opisach produktów

Od 16 września 2026 roku IJHARS ma szersze możliwości kontrolowania informacji o żywności sprzedawanej przez internet. Inspekcja może prowadzić postępowanie wyjaśniające bez wcześniejszej kontroli, żądać od podmiotów przetwarzających dane informacji pozwalających ustalić sprzedawcę oraz nakazać zmianę informacji o produkcie albo opublikowanie sprostowania.

To ważna zmiana przede wszystkim dla firm, które sprzedają żywność przez internet jako produkt: prowadzą własny sklep internetowy, oferują produkty na marketplace, sprzedają własne wyroby przez stronę albo wysyłają żywność bezpośrednio do klienta.

Ten poradnik nie dotyczy całego tematu sprzedaży dań z dowozem ani zwykłego menu w aplikacji. Skupiamy się na sytuacji, w której klient widzi w internecie konkretny produkt spożywczy i na podstawie zamieszczonych informacji podejmuje decyzję o zakupie.

Co zmieniło się od 16 września 2026 roku

Nowelizacja ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych obowiązuje od 16 września 2026 roku. Rozszerzyła możliwości IJHARS w zakresie kontroli informacji dotyczących żywności udostępnianych w internecie, w tym na stronach internetowych i w sklepach online. Szczegóły opisuje oficjalne objaśnienie IJHARS.

Dla sprzedawcy żywności przez internet szczególnie ważne są trzy nowe uprawnienia.

IJHARS może ustalić, kto sprzedaje produkt

Jeżeli produkt jest oferowany za pośrednictwem strony lub platformy internetowej, wojewódzki inspektor może w ramach postępowania zwrócić się do podmiotu przetwarzającego dane sprzedawcy o informacje pozwalające go zidentyfikować.

Platforma lub inny podmiot przetwarzający te dane ma obowiązek udostępnić je pisemnie i nieodpłatnie w wyznaczonym terminie. W praktyce oznacza to, że sprzedaż pod niejasną nazwą, bez możliwości łatwego ustalenia przedsiębiorcy, nie daje takiej anonimowości, jak mogłoby się wydawać.

Postępowanie może rozpocząć się bez wcześniejszej kontroli

IJHARS może wszcząć postępowanie wyjaśniające, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie naruszenia przepisów dotyczących zakresu lub sposobu udostępniania informacji o żywności. Co istotne, takie postępowanie może rozpocząć się bez wcześniejszej kontroli.

Inspekcja może wtedy wezwać przedsiębiorcę do złożenia wyjaśnień, przedstawienia dokumentów albo udostępnienia informacji potrzebnych do oceny sprawy.

Nieprawidłowy opis może trzeba będzie poprawić albo sprostować

Jeżeli postępowanie wykaże naruszenie przepisów dotyczących informacji o żywności, wojewódzki inspektor może nakazać zmianę treści udostępnianych informacji albo opublikowanie sprostowania w określony sposób i terminie.

To ważna zmiana z punktu widzenia właściciela sklepu internetowego. Problemem nie musi być wyłącznie fizyczny produkt. Przedmiotem zainteresowania może być również to, co o tym produkcie piszesz klientowi.

Kogo dotyczy sprzedaż żywności przez internet

Najbardziej oczywisty przypadek to własny sklep internetowy z żywnością. Przepisy mają znaczenie również dla przedsiębiorców, którzy:

• sprzedają własne produkty spożywcze przez stronę internetową,
• oferują żywność na marketplace'ach,
• prowadzą sklep z produktami pakowanymi,
• sprzedają własne przetwory, sosy, wypieki lub inne produkty wysyłkowe,
• prowadzą catering lub sprzedaż produktów spożywczych online,
• oferują żywność za pośrednictwem innych platform sprzedażowych.

Nie oznacza to, że każde menu restauracji w aplikacji do zamawiania jedzenia należy analizować dokładnie tak samo jak sklep internetowy z pakowaną żywnością. Dla dań nieopakowanych i sprzedaży gastronomicznej mogą mieć zastosowanie dodatkowe lub odmienne wymagania dotyczące informacji. Dlatego w tym poradniku skupiamy się na sprzedaży żywności przez internet jako produktu, a nie na pełnej analizie wszystkich obowiązków dotyczących zamówień dań z dostawą.

Najważniejsza zasada: opis produktu traktuj jak etykietę

Nie chodzi o to, że strona internetowa staje się dosłownie etykietą produktu. Chodzi o prostą zasadę operacyjną: to, co deklarujesz w internecie, musi być zgodne z rzeczywistym produktem i dokumentacją.

IJHARS może kontrolować informacje dotyczące żywności udostępniane poza samą etykietą, w tym na stronach internetowych, w sklepach internetowych, materiałach promocyjnych i reklamach. Jeżeli informacje wprowadzają konsumenta w błąd, organ może nakazać ich zmianę albo publikację sprostowania.

Dlatego warto przyjąć wewnętrzną zasadę: opis to informacje, za które odpowiadasz. Nie wpisuj do niego czegoś tylko dlatego, że dobrze wygląda w sprzedaży.

Co powinno zgadzać się z rzeczywistym produktem

Najczęstszy problem pojawia się wtedy, gdy opis został przygotowany raz, a produkt później się zmienił. Dostawca zmienił skład. Zmieniono recepturę. Produkt ma inną gramaturę. Zmieniono miejsce produkcji. W opisie nadal widnieją stare informacje.

Dla klienta wygląda to jak jeden produkt. Dla przedsiębiorcy są to dwa różne zestawy danych, które przestały się ze sobą zgadzać.

Dlatego przy zmianie produktu trzeba sprawdzać nie tylko etykietę i recepturę, ale również stronę internetową, kartę produktu, marketplace, materiały reklamowe, zdjęcia, informacje o składzie i deklarowane właściwości.

Checklista: 7 rzeczy do sprawdzenia w opisie produktu

Nie jest to pełna lista wszystkich obowiązków wynikających z przepisów dotyczących znakowania żywności. To praktyczna checklista do wewnętrznego przeglądu oferty online.

1. Nazwa produktu

Nazwa powinna odpowiadać rzeczywistemu produktowi. Uważaj szczególnie na nazwy sugerujące określony składnik, metodę produkcji, jakość albo kategorię produktu, jeżeli rzeczywisty produkt nie spełnia warunków pozwalających na takie określenie. Nie wystarczy, że nazwa dobrze brzmi w sprzedaży. Musi być prawdziwa i zgodna z wymaganiami dotyczącymi danego produktu.

2. Skład i alergeny

Sprawdź, czy skład podany online odpowiada aktualnej recepturze i oznakowaniu produktu. Szczególną uwagę zwróć na alergeny. Jeżeli zmieniasz recepturę lub dostawcę składnika, sprawdź, czy nie zmieniła się lista substancji powodujących alergie lub reakcje nietolerancji. W przypadku żywności opakowanej sprzedawanej na odległość obowiązkowe informacje o żywności, z wyjątkiem daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia, powinny być dostępne przed finalizacją zakupu.

3. Ilość i gramatura

Jeżeli sprzedajesz produkt jako 250 g, klient powinien otrzymać produkt odpowiadający tej deklaracji. Sprawdź więc masę netto, liczbę sztuk, pojemność, deklarowaną ilość składnika, jeżeli jest wymagana, oraz informacje dotyczące wielkości opakowania. Zmiana opakowania z 250 g na 200 g bez aktualizacji opisu nie jest tylko zmianą techniczną w sklepie. Zmienia informację, na podstawie której klient podejmuje decyzję o zakupie.

4. Pochodzenie i deklarowane właściwości

Jeżeli podajesz kraj lub miejsce pochodzenia, sprawdź, czy informacja ma podstawę w dokumentacji i czy jest wymagana lub prawidłowa dla danego produktu. To samo dotyczy określeń takich jak „naturalny", „bez cukru", „bez konserwantów", „wysokobiałkowy", „eko", „tradycyjny" czy „lokalny". Nie traktuj takich określeń wyłącznie jako marketingu. Jeżeli opis przekazuje klientowi konkretną informację o właściwościach produktu, musi ona odpowiadać rzeczywistości.

Przy weryfikacji pochodzenia i dokumentów pomocny będzie również poradnik jak wybrać dostawcę do restauracji, w którym opisujemy, jakie znaczenie mają dokumentacja, identyfikowalność i wiarygodność dostawcy.

5. Warunki przechowywania i użycia

Sprawdź, czy opis zawiera wymagane informacje dotyczące przechowywania lub użycia produktu, jeżeli mają zastosowanie. Szczególnie ważne są produkty, dla których sposób przechowywania ma bezpośredni wpływ na ich właściwości lub bezpieczeństwo. Jeżeli producent zmienił warunki przechowywania, temperatura na stronie i informacja na opakowaniu nie powinny pozostać rozbieżne.

6. Zdjęcie i opis muszą przedstawiać ten sam produkt

Zdjęcie również może wprowadzać klienta w błąd. Sprawdź, czy fotografia odpowiada aktualnemu produktowi pod względem rodzaju, wariantu, gramatury, liczby sztuk, opakowania i najważniejszych cech. Jeżeli sprzedajesz produkt w opakowaniu 200 g, a zdjęcie nadal pokazuje stare opakowanie 500 g, klient otrzymuje sprzeczne informacje. Zdjęcie nie powinno również sugerować składnika lub właściwości, których produkt faktycznie nie posiada.

7. Dane sprzedawcy i aktualność całej karty produktu

Sprawdź, czy informacje pozwalają jednoznacznie ustalić, kto odpowiada za sprzedaż i informacje o produkcie. W przypadku sprzedaży na odległość odpowiedzialność za informacje o żywności spoczywa na podmiocie działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za te informacje. Obowiązkowy zakres danych zależy od rodzaju żywności i sposobu sprzedaży.

Najważniejsze jest jednak coś prostszego: karta produktu powinna być aktualna od początku do końca. Jeżeli zmienił się skład, dostawca, gramatura, opakowanie albo właściwości produktu, zaktualizuj wszystkie miejsca, w których ta informacja występuje.

Co jeszcze wynika z przepisów o informacji o żywności

Przy sprzedaży żywności opakowanej przez internet zakres obowiązkowych informacji jest szerszy niż sama nazwa i skład. W zależności od produktu mogą być wymagane między innymi:

• nazwa żywności,
• wykaz składników,
• alergeny,
• ilość określonych składników lub kategorii składników,
• ilość netto,
• data minimalnej trwałości lub termin przydatności,
• specjalne warunki przechowywania lub użycia,
• dane odpowiedzialnego podmiotu,
• kraj lub miejsce pochodzenia, gdy jest wymagane,
• instrukcja użycia, gdy jest potrzebna,
• zawartość alkoholu w przypadku napojów powyżej 1,2% objętości,
• wartość odżywcza.

Nie wszystkie elementy mają zastosowanie do każdego produktu, dlatego nie należy kopiować jednej uniwersalnej karty do całego asortymentu.

Problem zaczyna się często przy zmianie dostawcy

Wyobraź sobie prostą sytuację. Restauracja lub firma sprzedaje online własny sos. W opisie znajduje się informacja o składzie i pochodzeniu składników. Po kilku miesiącach właściciel zmienia dostawcę, bo nowy oferuje lepszą cenę. Receptura pozostaje podobna, więc nikt nie aktualizuje strony. Tymczasem zmienia się skład jednego komponentu albo sposób jego wytwarzania. Informacja na stronie przestaje odpowiadać aktualnemu produktowi.

To właśnie dlatego dane dotyczące produktu powinny być powiązane z dokumentacją i dostawcami, a nie istnieć wyłącznie w panelu sklepu. Przy kontroli jakości dostaw znaczenie ma również zgodność oznakowania, identyfikacja produktu i możliwość ustalenia jego źródła. Więcej o tym piszemy w poradniku kontrola jakości dostaw w restauracji.

Co zrobić przed pierwszą kontrolą

Nie czekaj na sygnał z inspekcji. Jeżeli sprzedajesz żywność przez internet, zrób jednorazowy przegląd całego procesu. Zacznij od listy produktów sprzedawanych online. Następnie dla każdego produktu sprawdź, czy wszystko się ze sobą zgadza: sam produkt, jego receptura i skład, etykieta, dokumentacja, opis online, zdjęcie oraz aktualna wersja produktu.

Jeżeli wszystkie elementy są zgodne, masz znacznie mniejsze ryzyko, że przy zmianie dostawcy lub receptury stary opis zostanie w sklepie na kolejne miesiące.

Ustal, kto odpowiada za opisy

Jednym z najczęstszych problemów organizacyjnych jest sytuacja, w której wszyscy zakładają, że ktoś to poprawi. Warto wyznaczyć konkretną osobę odpowiedzialną za aktualność informacji. Nie musi samodzielnie przygotowywać wszystkich opisów. Powinna jednak wiedzieć, kiedy zmienił się produkt, kto przekazuje informację o zmianie, gdzie znajduje się aktualna receptura, gdzie są dokumenty dostawcy, kto aktualizuje sklep i kto sprawdza poprawność po zmianie.

Najważniejszy jest mechanizm: zmiana produktu pociąga za sobą aktualizację danych, a ta aktualizację opisu online. Bez tego nawet dobrze przygotowany sklep będzie z czasem pełen nieaktualnych informacji.

Jakie kary przewidują nowe przepisy

Nowelizacja wprowadziła również nowe sankcje związane z obowiązkami dotyczącymi informacji o żywności udostępnianych online. Nie ma jednej kary za każdy błąd w opisie. W zależności od rodzaju naruszenia ustawa przewiduje różne maksymalne poziomy, a kara administracyjna może sięgać od 500 zł do nawet dwudziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Najwyższy pułap wiąże się przede wszystkim z niewykonaniem decyzji nakazującej zmianę informacji lub publikację sprostowania.

Wysokość kary nie jest ustalana automatycznie na maksymalnym poziomie. Przy jej ustalaniu bierze się pod uwagę między innymi rodzaj i zakres naruszenia oraz okoliczności sprawy. Dla przedsiębiorcy najważniejszy wniosek jest prosty: nie ignoruj wezwania IJHARS i nie zostawiaj nieprawidłowego opisu bez reakcji.

Nie traktuj opisu jako osobnego tekstu marketingowego

Najbezpieczniejszy sposób organizacji jest prosty. Opis produktu powinien być jednym z elementów danych o produkcie, a nie niezależnym tekstem napisanym przez marketing.

Jeżeli produkt ma określony skład, określone alergeny, konkretną gramaturę, określone pochodzenie, konkretnego dostawcę i określone warunki przechowywania, to informacje te powinny być ze sobą spójne. Marketing może zmienić sposób przedstawienia produktu. Nie powinien zmieniać faktów dotyczących produktu.

Zrób krótki audyt sprzedaży online

Jeżeli sprzedajesz żywność przez internet, nie musisz od razu przeprowadzać wielkiego audytu całego biznesu. Zacznij od 10 najważniejszych produktów. Dla każdego odpowiedz na siedem pytań:

1. Czy nazwa odpowiada rzeczywistemu produktowi?
2. Czy skład i alergeny są aktualne?
3. Czy gramatura i ilość się zgadzają?
4. Czy deklarowane pochodzenie i właściwości mają potwierdzenie?
5. Czy warunki przechowywania i użycia są aktualne?
6. Czy zdjęcie pokazuje dokładnie ten produkt, który sprzedajesz?
7. Czy dane sprzedawcy i cała karta produktu są aktualne?

Jeżeli przy którymkolwiek punkcie odpowiadasz „nie wiem", to właśnie tam warto zacząć.

Porządek w danych o produktach ułatwia zgodność

Nowe uprawnienia IJHARS nie oznaczają, że każda restauracja będzie kontrolowana przez internet. Oznaczają jednak, że przedsiębiorca sprzedający żywność online powinien traktować informacje publikowane w sieci jako część procesu sprzedaży, a nie wyłącznie jako marketing.

Najprostsza zasada brzmi: jeżeli zmienił się produkt, sprawdź opis. Jeżeli zmieniła się receptura, sprawdź skład. Jeżeli zmienił się dostawca, sprawdź dokumentację i deklarowane informacje. Jeżeli zmieniła się gramatura lub opakowanie, sprawdź zdjęcia i kartę produktu.