PPWR w gastronomii już obowiązuje. Co restauracja musi zmienić w opakowaniach na wynos
Od 12 sierpnia 2026 roku obowiązuje w całej Unii Europejskiej nowe rozporządzenie dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, czyli PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), formalnie rozporządzenie UE 2025/40. Dla restauracji, kawiarni, firm cateringowych i innych lokali wydających jedzenie lub napoje na wynos oznacza to serię zmian dotyczących między innymi opakowań jednorazowych, ponownego użycia i ograniczania ilości odpadów.
Nie wszystkie obowiązki zaczynają jednak obowiązywać od razu. PPWR wprowadza zmiany etapami, a dla gastronomii szczególnie istotne będą lata 2027 i 2028.
To oznacza, że restauratorzy powinni już teraz uwzględniać nowe wymagania przy zakupie opakowań i planowaniu sposobu obsługi zamówień na wynos.
Czym jest PPWR i dlaczego dotyczy gastronomii?
PPWR to unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Zastępuje wcześniejsze przepisy unijne dotyczące tego obszaru i jako rozporządzenie ma zastosowanie bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich.
Jego celem jest ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych, zwiększenie możliwości recyklingu oraz rozwój systemów ponownego użycia.
Gastronomia znajduje się w centrum części tych zmian, ponieważ restauracje i kawiarnie wykorzystują duże ilości opakowań jednorazowych do sprzedaży na wynos i dostaw. Dotyczy to między innymi pudełek na jedzenie, kubków, pojemników na sosy, opakowań do dań gotowych czy opakowań wykorzystywanych przez firmy cateringowe.
Dla właściciela lokalu oznacza to, że opakowanie przestaje być wyłącznie elementem zakupu. W kolejnych latach będzie również elementem organizacji procesu sprzedaży i obsługi klienta.
PPWR już obowiązuje, ale najważniejsze wymagania dopiero nadchodzą
Rozporządzenie opublikowano w styczniu 2025 roku, a zasadniczo zaczęło być stosowane od 12 sierpnia 2026 roku.
Nie oznacza to jednak, że od sierpnia 2026 roku każda restauracja musi natychmiast wymienić wszystkie opakowania.
PPWR zawiera wiele przepisów z różnymi terminami stosowania. Część wymagań będzie wprowadzana stopniowo, a część dotyczy konkretnych kategorii opakowań lub określonych uczestników rynku.
Dla gastronomii szczególnie ważne jest więc stworzenie własnego kalendarza zmian zamiast traktowania 12 sierpnia 2026 roku jako jednego terminu, po którym wszystkie dotychczasowe opakowania stają się niedozwolone.
12 lutego 2027 roku. Pierwszy ważny termin
Jednym z najbliższych terminów jest 12 lutego 2027 roku. Od tego momentu zaczynają być stosowane kolejne wymagania wynikające z PPWR, w tym część przepisów dotyczących ponownego użycia oraz możliwości korzystania z własnych pojemników przez klientów.
Więcej o tym obowiązku i o zasadach higieny piszemy w osobnym materiale: własny pojemnik w restauracji od 2027.
Dla gastronomii istotne jest to szczególnie w przypadku sprzedaży żywności i napojów na wynos.
Restauracja powinna więc już teraz odpowiedzieć sobie na kilka praktycznych pytań:
- Czy pracownik będzie w stanie bezproblemowo obsłużyć klienta, który przynosi własny pojemnik?
- Jak będzie wyglądało przyjęcie takiego pojemnika?
- Jak zostanie rozwiązana kwestia higieny i bezpieczeństwa żywności?
- Czy system będzie działał również w godzinach największego ruchu?
Nie chodzi wyłącznie o samo zezwolenie na użycie własnego opakowania. Procedura musi być możliwa do wykonania w normalnej pracy lokalu.
W tym samym terminie państwa członkowskie mają również ustanowić zasady dotyczące sankcji za naruszenia rozporządzenia. W praktyce oznacza to, że restauratorzy powinni zwracać uwagę nie tylko na samo PPWR, ale również na krajowe przepisy wdrażające i uzupełniające jego stosowanie.
12 lutego 2028 roku. Większe znaczenie systemów wielorazowych
Kolejnym istotnym etapem jest 12 lutego 2028 roku.
PPWR przewiduje rozwój systemów opakowań wielokrotnego użytku i ponownego napełniania. W przypadku gastronomii oznacza to stopniowe odchodzenie od modelu, w którym każde zamówienie na wynos otrzymuje nowe opakowanie jednorazowe.
Wprowadzenie systemu wielorazowego nie sprowadza się jednak do zakupu kilku pojemników.
Trzeba zaplanować cały obieg: wydanie pojemnika, użycie przez klienta, zwrot, odbiór, mycie, przechowywanie, a następnie ponowne wydanie.
Dochodzi do tego ewidencja pojemników, straty wynikające z ich niezwracania oraz organizacja przestrzeni potrzebnej do ich przechowywania.
Dlatego restauracja, która ma dużą sprzedaż na wynos, powinna potraktować ten temat jako zmianę operacyjną, a nie wyłącznie zakupową.
PPWR to nie tylko opakowania wielorazowe
Jednym z błędów w interpretowaniu nowych przepisów jest sprowadzenie PPWR wyłącznie do obowiązku stosowania opakowań wielokrotnego użytku.
Rozporządzenie obejmuje znacznie szerszy zakres kwestii.
Dotyczy między innymi projektowania opakowań, ich przydatności do recyklingu, ograniczania ilości materiału, zawartości materiałów pochodzących z recyklingu, etykietowania oraz ograniczania określonych rodzajów opakowań.
W przypadku gastronomii szczególne znaczenie będą miały również przepisy ograniczające stosowanie niektórych jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie plastikowe opakowania używane obecnie przez restauracje staną się automatycznie zakazane. Zakres obowiązków zależy od rodzaju opakowania, materiału, zastosowania oraz konkretnego przepisu PPWR.
Dlatego przy planowaniu zakupów nie warto kierować się wyłącznie zasadą „plastik trzeba wymienić". Trzeba sprawdzić wymagania dotyczące konkretnego produktu.
Co restauracja powinna sprawdzić już teraz?
Najlepiej zacząć od stworzenia pełnej listy opakowań.
Zapisz wszystkie produkty wykorzystywane przy sprzedaży na wynos i dostawie:
- pudełka na dania,
- kubki,
- pokrywki,
- pojemniki na sosy,
- opakowania do deserów,
- torby,
- opakowania cateringowe,
- pojemniki do transportu,
- jednorazowe sztućce i akcesoria.
Następnie sprawdź dla każdego produktu materiał, pojemność, zastosowanie, dostawcę oraz miesięczne zużycie.
Dopiero na tej podstawie można ocenić, które opakowania wymagają dalszej analizy i które warto już teraz zastąpić rozwiązaniami przygotowanymi na nowe wymagania.
Nie wymieniaj wszystkiego w ciemno
PPWR będzie obowiązywać przez kolejne lata i wprowadza wiele różnych wymagań w konkretnych terminach.
Dlatego pochopna wymiana całego magazynu opakowań może być niepotrzebnym kosztem.
Lepszym podejściem jest stworzenie listy produktów i podzielenie jej na trzy grupy:
- Opakowania, które mogą pozostać w użyciu. Produkty spełniające odpowiednie wymagania i niewymagające natychmiastowej zmiany.
- Opakowania wymagające dalszej weryfikacji. Produkty, w przypadku których trzeba sprawdzić materiał, zastosowanie, klasyfikację lub termin zastosowania konkretnych wymagań.
- Opakowania, które warto zastąpić. Produkty, które mogą być problematyczne ze względu na ograniczenia dotyczące określonych opakowań jednorazowych albo które i tak będą musiały zostać zmienione w kolejnych etapach.
Takie podejście pozwala uniknąć sytuacji, w której restauracja kupuje duży zapas opakowań, które za kilkanaście miesięcy będzie musiała wycofać.
Opakowania to także koszt magazynowy
Dla restauratora PPWR ma jeszcze jeden praktyczny wymiar.
Opakowania są częścią magazynu i kosztów zakupowych. Jeżeli lokal korzysta z kilku rozmiarów pudełek, kubków, pokrywek czy pojemników, ich zapasy zajmują miejsce i wymagają regularnego uzupełniania.
Wprowadzenie opakowań wielorazowych może dodatkowo zmienić sposób liczenia zapasu. Restauracja nie kupuje już wyłącznie opakowań przeznaczonych do jednorazowego wydania. Musi zarządzać fizycznym obiegiem pojemników.
Dlatego przy przygotowaniach do PPWR warto analizować nie tylko cenę jednostkową opakowania, ale również jego zużycie, zapas, rotację i straty.
Co zrobić przed 2027 rokiem?
Najbliższe miesiące warto wykorzystać na przygotowanie prostego audytu.
Sprawdź:
- Jakie opakowania kupujesz? Zidentyfikuj wszystkie produkty używane przy sprzedaży na wynos i w dostawie.
- Ile ich zużywasz? Sprawdź miesięczne zużycie każdego rodzaju opakowania.
- Z czego są wykonane? Zapisz materiał oraz informacje przekazane przez dostawcę.
- Które mogą być objęte ograniczeniami? Zweryfikuj wymagania PPWR odnoszące się do konkretnego rodzaju i zastosowania opakowania.
- Czy jesteś przygotowany na własne pojemniki klientów? Ustal procedurę przyjmowania i wydawania zamówień w pojemnikach klienta.
- Czy system wielorazowy ma sens w Twoim lokalu? Jeżeli sprzedaż na wynos jest duża, policz potencjalne koszty zakupu, mycia, przechowywania, zwrotów i strat.
- Czy dostawcy są przygotowani? Poproś dostawców o informacje dotyczące materiału, zgodności i parametrów oferowanych opakowań.
PPWR to proces, nie jednorazowa wymiana opakowań
Najważniejszy wniosek dla restauratora jest prosty: PPWR nie jest pojedynczą datą, po której trzeba natychmiast wymienić wszystkie opakowania.
To wieloletni proces, w którym kolejne wymagania będą wchodziły w życie etapami.
Dlatego warto już teraz połączyć trzy obszary: zakupy, magazyn i sposób wydawania zamówień.
Restauracja, która wcześniej wie, ile opakowań zużywa, ile za nie płaci i które produkty mogą wymagać zmiany, ma znacznie lepszą pozycję do zaplanowania kosztów.
Opakowania warto traktować tak samo jak pozostałe pozycje zakupowe: kontrolować ich ceny, zużycie, stany magazynowe i straty.
Jeżeli chcesz mieć zakupy i stany magazynowe restauracji w jednym miejscu, możesz sprawdzić, jak działa STOCKUJ.